2.11 Uluslararası İş Birliği ve Organizasyonlar

2.11.1 Uluslararası Kuruluşlarla İlişkiler

G20, IMF ve BIS’in düzenlediği periyodik toplantılara yönelik çalışmalar yapılmış, bu kapsamda iç ve dış paydaşlar ile eş güdüm sağlanmış ve toplantılara katılım sağlanmıştır.

Rutin olarak yapılan IMF Madde IV görüşmeleri çerçevesinde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı eş güdümünde 30 Ekim-13 Kasım 2025 tarihleri arasında düzenlenen toplantılara katılım sağlanarak, gündem maddelerine ilişkin katkı sunulmuştur. Bu toplantılarda, IMF heyetine Türkiye ekonomisi ve finans sektörünün mevcut durumu ile TCMB para politikası uygulamaları anlatılmıştır.

Türkiye’nin Mali Şeffaflık Değerlendirmesi sürecinin güncellenmesine yönelik çalışmalara ilişkin IMF Heyeti 14-28 Kasım 2025 tarihleri arasında ülkemize bir misyon ziyareti gerçekleştirmiş, TCMB heyeti de söz konusu ziyaret kapsamındaki toplantılara katılım sağlamıştır.

TCMB tarafından sekretarya görevi üstlenilen “İİT-İSEDAK Merkez Bankaları Forumu”nun yedinci toplantısı TCMB ev sahipliğinde 28-29 Eylül 2025 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmiştir. Toplantının ilk oturumunda, küresel ekonomik ve finansal görünüm, ticaret gelişmeleri ve jeopolitik riskler bağlamında ele alınmış; İİT üyesi ülkelerdeki ekonomik gelişmeler değerlendi- rilmiştir. İkinci oturumda, ödeme hizmetleri ve sınır ötesi işlemler konusuna odaklanılmıştır. Bu kapsamda, katılımcılar tarafından kendi ülke tecrübeleri paylaşılmış, iyi uygulama örneklerine yer verilmiştir. Toplantının üçüncü oturumunda ise, İİT 2025 Eylem Programı’nda yer alan ve doğrudan ekonomik boyutları olan öncelik alanlarında son on yılda kaydedilen ilerlemeler değerlendirilmiştir. Ayrıca Forum oturumlarına ek olarak, “Ödeme Hizmetleri ve Sınır Ötesi İşlemler” konulu bir çalıştay ile “İİT Ülkelerinde Beklentiler ve Enflasyon Dinamikleri” konulu bir panel düzenlenmiştir.

OECD-EDRC tarafından iki yılda bir üye ülkeler için yayımlanan ülke ekonomi raporları çalışmaları doğrultusunda OECD-EDRC 2024 Türkiye İnceleme Raporu’nun hazırlık çalışmaları kapsamında üst düzey bir OECD heyeti, ülkemize ilişkin bulgularını ve politika tavsiyelerini paylaşmak üzere 8 Ocak 2024 tarihinde TCMB’ye bir ziyarette bulunmuştur. Ayrıca, söz konusu rapora nihai halini vermek üzere OECD-EDRC yetkilileri ile TCMB’nin de içinde yer aldığı ülkemiz heyetinin katılımıyla 17-19 Şubat 2025 tarihlerinde Paris’te müzakerelerde bulunulmuştur. TCMB heyetinin de katılım sağladığı 2025 EDRC Türkiye İnceleme Raporu’nun Lansman Toplantısı ise 10 Nisan 2025 tarihinde İstanbul’da düzenlenmiştir.

EBRD ile küresel görünüm, ülkemizin ekonomik durumu ve yatırım olanakları hakkında bilgi alışverişinde bulunmak amacıyla iç ve dış paydaşlar arasında eş güdüm sağlanarak 25 Haziran 2025, 16 Eylül 2025 ve 12 Kasım 2025 tarihlerinde toplantılar düzenlenmiştir.

ADB tarafından ülkemizin ADB nezdinde bölgesel üye statüsüne geçişiyle birlikte “Geçiş Dönemi Ülke Ortaklık Stratejisi” hazırlıkları kapsamında finansman sağlanması beklenen projeler için potansiyel paydaşların tespit edilmesi ile ülkemizin makroekonomik görünümü ve ülkemizdeki finansal düzenlemelere ilişkin bilgi alışverişinde bulunmak amacıyla 19 Mart 2025, 2 Temmuz 2025, 14 Temmuz 2025 ve 12 Eylül 2025 tarihlerinde TCMB’ye misyon ziyaretleri gerçekleştirilmiştir.

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Üye Ülkeleri Merkez (Ulusal) Bankaları Konseyi birinci toplantısı Kazakistan Merkez Bankası ev sahipliğinde 27-28 Mayıs 2025 tarihlerinde Astana’da düzenlenmiştir. Toplantı çerçevesinde TDT üye ülkelerinin güncel iktisadi koşulları ve para politikalarının yanı sıra finansal teknoloji ile merkez bankası dijital paraları konuları ele alınmıştır.

2.11.2 Uluslararası Etkinliklere Katılım

Banknot baskı makinelerinin üreticisi konumundaki Koenig&Bauer Banknote Solutions firmasının makinelerini kullanan matbaa temsilcilerinin dahil olduğu kullanıcı grubunun (CFG-Customer Focus Group) alt çalışma grupları tarafından gerçekleştirilen toplantılara çevrim içi olarak katılım sağlanmıştır.

18-20 Şubat 2025 tarihleri arasında BIS Irving Fisher Merkez Bankası İstatistikleri Komitesi (IFC) ve İtalya Merkez Bankası tarafından Roma’da ortaklaşa düzenlenen 4. “Data Science in Central Banking” çalıştayına katılım sağlanmış, “Istanbul Electricity Demand Forecast with Artificial Neural Networks” konulu bir sunum gerçekleştirilmiştir.

OECD Uluslararası Mal ve Hizmet Ticareti İstatistikleri Çalışma Grubu (WPTGS) tarafından 25 Şubat 2025 tarihinde düzenlenen “Technical Seminar Towards Experimental Estimates of Digital Trade” konulu seminere çevrim içi katılım sağlanmıştır.

2025 yılı Pericles (Programme for the Protection of the Euro against Counterfeiting) programı kapsamında Portekiz Merkez Bankası tarafından yürütülen Avronun sahteciliğe karşı korunmasında Avrupa Birliği ülkeleri ile aday ülkelerin temsilcilerini bir araya getiren “A Practical Vision on the Fight Against Counterfeiting” adlı etkinliğe 18-20 Mart 2025 tarihleri arasında Lizbon/ Portekiz’de katılım sağlanmıştır.

OECD tarafından 24-26 Mart 2025 tarihleri arasında Paris’te düzenlenen “Uluslararası Yatırım İstatistikleri Çalışma Grubu (WGIIS)” toplantısına katılım sağlanmış olup “Turkish Experience on Compiling Inward Direct Investment Position” konulu sunum yapılmıştır.

27 Mart 2025 tarihinde Frankfurt’ta düzenlenen “Dijital Avro Konferans 2025” etkinliğine katılım sağlanmıştır. Dünya çapında finans ve teknoloji sektörlerinden üst düzey yöneticilerin ve merkez bankalarının, uluslararası kuruluşların ve özel sektör firmalarının katılımıyla gerçekleşen etkinlik boyunca sunumlar gerçekleştirilmiştir. Sunumlar, perakende, toptan ve uluslararası ödemeler alanında dijital para kullanımı, dijital para düzenlemeleri, jetonlaştırılmış banka mevduatı çalışmaları, sistemlerin birlikte çalışabilirliği, dijital kimlik yaklaşımları ve merkez bankalarının dijital inovasyon çalışmaları konuları özelinde oluşmuştur.

EUROSTAT tarafından 8-9 Nisan 2025 tarihlerinde çevrim içi olarak düzenlenen “Meeting of the International Trade in Services Statistics Working Group (ITSS WG)“ toplantısına katılım sağlanmıştır.

Avrupa Banknot Konferansı (EBC) kapsamında faaliyet gösteren teknik komitelerden Üretim Prosesleri Komitesi’nin (MPC) 8-11 Nisan 2025 tarihleri arasında Atina /Yunanistan’da düzenlenen etkinliğine katılım sağlanmıştır.

10 Nisan 2025 tarihinde Almanya Merkez Bankası tarafından düzenlenen “Personal Transfers and Workers Remittances” konulu toplantıya çevrim içi olarak katılım sağlanmış ve “Türkiye’s Experience: Remittances” konulu bir sunum yapılarak katkıda bulunulmuştur.

TCMB’nin üyesi olduğu, banknot baskıcılığı ve nakit yönetimine yönelik Avrupa ülkeleri Merkez Bankaları ile Banknot Matbaalarının katılımlarıyla faaliyet gösteren “Avrupa Banknot Konferansı”nın (European Banknote Conference) teknik alt birimlerinden “Emisyon Komitesi”nde (Cash Issuance Committee) çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışmalar kapsamında Avusturya Merkez Bankası ev sahipliğinde 23-25 Nisan 2025 tarihleri arasında Viyana’da düzenlenen 2025 yılı toplantısına Emisyon Genel Müdürlüğü tarafından katılım sağlanmıştır.

Üyesi olduğumuz “European Committee of Central Balance Sheet Data Offices (ECCBSO) Financial Statement Analysis (FSA)” çalışma grubunun reel sektör istatistiklerine ilişkin ortak uluslararası standartlar oluşturmak amacıyla gerçekleştirdiği 29-30 Nisan 2025 ve 11-12 Eylül 2025 tarihli toplantılara çevrim içi katılım sağlanmıştır.

6-7 Mayıs 2025 tarihlerinde İsviçre Federal İstatistik Ofisi tarafından Neuchâtel, İsviçre’de düzenlenen “İstatistiksel Dağıtımda Etkili Veri Görselleştirme” konulu eğitime katılım sağlanarak “TCMB’de Veri Görselleştirme Uygulamaları” konulu bir sunum yapılmıştır.

EBC kapsamında faaliyet gösteren teknik komitelerden Banknot Güvenliği Komitesi’nin benzer donanıma sahip banknot matbaaları ile bilgi alışverişinde bulunularak gelişen teknolojik uygulamaların takip edilebileceği ve güvenlikli tasarım eğilimlerinin değerlendirilip, üretim ve dolaşım aşamalarında çıkan sorunların tartışılabileceği bir ortam sunan ve 6-8 Mayıs 2025 tarihleri arasında Varşova/Polonya’da düzenlenen etkinliğine katılım sağlanmıştır.

EBC kapsamında faaliyet gösteren teknik komitelerden Banknot Malzemeleri Komitesi’nin (BMC) 6-7 Mayıs 2025 tarihlerinde Oslo/Norveç’te düzenlenen etkinliğine katılım sağlanmıştır.

Avrupa Polis Teşkilatı (EUROPOL) tarafından banknot sahteciliği ile mücadele alanında yeni gelişmeler ve deneyimler ile çeşitli sahtecilik olaylarının incelenmesine yönelik 15-16 Mayıs 2025 tarihlerinde Lahey/Hollanda’da gerçekleştirilen ‘’Uzmanlar Toplantısı’’na katılım sağlanmıştır.

20-21 Mayıs 2025 tarihlerinde Brezilya’da gerçekleştirilen G-20 Veri Açıkları Girişimi Faz III çalışmaları kapsamında; “İklim Finansmanı Konusunda Menkul Kıymet İstatistikleri ve Tavsiye 4 Üzerine Tematik Çalıştay”a çevrim içi katılım ve katkı sağlanmıştır.

IMF tarafından 28 Mayıs 2025 tarihinde Suudi Arabistan’da düzenlenen “Workshop on Crypto Assets and CBDC Data Collection and Design” toplantısına katılım sağlanmış ve Türkiye uygulamaları ile ilgili bir konuşma yapılmıştır.

Türkiye Ekonomi Kurumu (TEK) tarafından 29-31 Mayıs 2025 tarihleri arasında düzenlenen “TEK 2025 – Bahar Konferansı” başlıklı uluslararası konferansta ekonomi ve finans alanlarına ilişkin konularda ampirik ve teorik sunumların gerçekleştirildiği oturumlar düzenlenmiştir. Konferansta “Türkiye’de Dijital ve Geleneksel Finansal Kapsayıcılığın İl Bazlı Karşılaştırmalı Analizi” ve “Consumer Payment Behavior in Türkiye: What Drives Cash Preference” konularında Emisyon Genel Müdürlüğü tarafından sunumlar yapılmıştır.

EBC kapsamında İsviçre Merkez Bankası ev sahipliğinde 3-6 Haziran 2025 tarihleri arasında Bern/İsviçre’de gerçekleşen Avrupa Banknot Birliği Genel Toplantısına katılım sağlanmıştır.

TCMB’nin de üyesi bulunduğu “Banknot İşleme Sistemleri (BİS) Kullanıcı Ülkeler Merkez Bankaları Grubu”nun, 9-11 Haziran 2025 tarihleri arasında Seattle, A.B.D.’de düzenlenen grup toplantısı ile 8-10 Nisan 2025 tarihleri arasında Saraybosna, Bosna Hersek’te ve 22-25 Eylül 2025 tarihleri arasında Guadalajara, Meksika’da düzenlenen Teknik Danışma Grubu toplantılarına Emisyon Genel Müdürlüğü tarafından katılım sağlanmıştır.

11-12 Haziran 2025 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen “İstanbul Fintek Haftası” etkinliğine katılım sağlanmıştır. Fintek alanında sektör uygulayıcıları ve ilgililerin katıldığı etkinlik boyunca dijital varlıklardan yapay zekâ kullanımına, WEB3’ten geleneksel finansa, dijital finanstan fintekte kadınlar gibi birçok konu başlığında faydalı tartışmalar gerçekleştirilmiştir.

Gayrimenkul istatistiklerine ilişkin bilgi alışverişinde bulunulması ve dünyadaki gelişmeleri takip etmek amacıyla üyesi olduğumuz “Eurostat Real Estate Price Statistics” (REPS) çalışma grubunun 11-12 Haziran 2025 tarihli çevrim içi toplantısına katılım sağlanmıştır.

Üyesi olduğumuz “BIS Group of Experts” çalışma grubunun BIS Veri Bankası’nın veri zenginliği ve kalitesinin artırılması ile yapay zeka kullanımına yönelik 18 Haziran 2025 ve 11 Kasım 2025 tarihli çevrim içi toplantılarına katılım sağlanmıştır.

27-29 Haziran 2025 tarihleri arasında İsviçre’de düzenlenen BIS Yıllık Genel Kurul Toplantısı’na ve paralelinde BIS İnovasyon Merkezi tarafından gerçekleştirilen oturumlara katılım sağlanmıştır. Toplantılarda küresel ekonomik görünümün yanında istikrarlı dijital varlıkların olası riskleri ve yapay zekânın merkez bankacılığına etkileri gibi konular ele alınmıştır.

2-3 Temmuz 2025 tarihlerinde Singapur’da BIS İnovasyon Merkezi tarafından düzenlenen Sınır Ötesi Döviz Dönüşüm ve Mutabakat Çalıştayına katılım sağlanmıştır. Çalıştay Uluslararası Ödemeler Bankası İnovasyon Merkezi tarafından Nisan 2025’te yayımlanan Meridian FX ve Şubat 2025’te yayımlanan Rialto Projeleri ara raporları temel alınarak ilerlemiş; sınır ötesi ödemelerdeki senkronizasyon ve jetonlaştırma gibi çözümlerle birlikte çalışabilirlik konusundaki geliştirmeler çalıştayın ana konularını oluşturmuştur.

Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCWA), Arap Para Fonu (AMF), Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü (UNSD), Arap İstatistik Eğitim ve Araştırma Enstitüsü (AITRS), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Arap Devletleri Birliği (LAS) iş birliğiyle, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Abu Dabi şehrinde 9-11 Eylül 2025 tarihleri arasında düzenlenen “2025 Ulusal Hesaplar Sistemi (SNA) ve Uygulama Yol Haritası” konulu çalıştaya katılım sağlanmıştır.

Hırvatistan Merkez Bankası ile Avro sahteciliğine karşı mücadelede bilgi ve deneyim alışverişini amaçlayan ‘’Euro Counterfeit Technical Analysis Training and Enforcement of ALERT Network in South-East Europe’’ başlıklı Pericles projesinin ikinci aşaması kapsamında Banknot Matbaası Genel Müdürlüğüne Hırvatistan Merkez Bankası yetkililerince bir çalışma ziyareti gerçekleştiril- miş, aynı projenin üçüncü aşaması kapsamında ise 15-16 Eylül 2025 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilen etkinliğe katılım sağlanmıştır.

22-25 Eylül 2025 tarihleri arasında Malezya’da düzenlenen “Financial Crimes in Banking: Detection, Prevention, and Compliance” konulu programa katılım sağlanmıştır. Programda finansal suç risklerinin doğası, tipolojiler ve modern uyum mekanizmalarına ilişkin vaka analizleri ve etkileşimli tartışmaları da içeren çeşitli oturumlar düzenlenmiştir.

24-25 Eylül 2025 tarihlerinde Bank of Slovenia tarafından çevrim içi olarak düzenlenen “Travel Workshop-Ljubjana” konulu konferansa katılım sağlanmıştır.

IMF tarafından 24 Eylül 2025 ve 2 Aralık 2025 tarihlerinde gerçekleştirilen “Monetary and Financial Statistics Advisory Committee” toplantılarına çevrim içi katılım sağlanmıştır.

28-29 Eylül 2025 tarihlerinde TCMB’nin ev sahipliğini üstlendiği İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) Merkez Bankaları Forumu İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelerin merkez bankalarından üst düzey yöneticilerin katılımıyla gerçekleştirilen forumun açılışı Başkan Dr. Fatih Karahan tarafından yapılmıştır. Etkinlik kapsamında ayrıca, “Ödeme Hizmetleri ve Sınır Ötesi İşlemler” konulu bir çalıştay ile “İİT Ülkelerinde Enflasyon Beklentileri ve Dinamikleri” konulu bir de panel düzenlenmiştir.

BIS Irving Fisher Committee on Central Bank Statistics (IFC) tarafından 5 Ekim 2025 tarihinde Lahey, Hollanda’da gerçekleştirilen Komite Toplantısı ve Uluslararası İstatistik Enstitüsü (ISI) tarafından 5-9 Ekim 2025 tarihleri arasında aynı yerde düzenlenen 65. Dünya İstatistik Kongresi’ne katılm sağlanmıştır.

OECD tarafından 15-17 Ekim 2025 tarihleri arasında Paris’te düzenlenen “Uluslararası Mal ve Hizmet Ticareti İstatistikleri Çalışma Grubu (WPTGS)” ile Uluslararası Yatırım İstatistikleri Çalışma Grubu (WGIIS) toplantılarına katılım sağlanmıştır.

Avrupa Komisyonu tarafından Avrupa Birliği Uyumlulaştırılmış İşyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programı kapsamında yürütülen eğilim anketlerine ilişkin yıllık değerlendirme toplantısına 16-17 Ekim 2025 tarihlerinde katılım sağlanmış ve “Determinants of Firms’ Inflation Expectations” konulu bir sunum gerçekleştirilmiştir.

3-4 Kasım 2025 tarihlerinde Hong Kong’da düzenlenen “Hong Kong Finans Haftası” etkinliğine katılım sağlanmıştır. Etkinlikte, Dijital Türk Lirası Projesi’ni tanıtan bir stant açılmış ve projenin mevcut durumu ile yenilikçi yönlerini sergileyen bir poster sunumu gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan poster sunumunda, sistem özelliklerinin yanı sıra programlanabilir ödemeler, çevrimdışı ödemeler ve simülasyon çalışmalarına yönelik bilgilendirmeler yer almıştır.

Üyesi olduğumuz “Avrupa İstatistik Sistemi Komitesi (ESSC) - Eurostat Task Force on Commercial Real Estate Indicators (TF CREI)” çalışma grubunun 5 Kasım 2025 tarihli çevrim içi toplantısına katılım sağlanmıştır.

5-7 Kasım 2025 tarihleri arasında Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu tarafından Atina’da düzenlenen “İstatistiklerin Yayımlanması ve İletişimi Uzman Grubu” toplantısına katılım sağlanarak “İstatistiklerin İletişiminde Değişen Ekosisteme Uyum: TCMB Deneyimi” konulu bir sunum yapılmıştır.

10-13 Kasım 2025 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilen, uluslararası banknot ve madeni para dünyasındaki son trend lerin, yeni teknolojilerin ve çeşitli sorunlar ile fırsatların görüşüldüğü “Mint and Print 2025 Konferansı”na aktif katılım sağlanmış olup Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından Açılış Konuşması, Emisyon Genel Müdürlüğü tarafından ise “Cash Circu- lation in Türkiye” ve “Cash Usage in Türkiye: Demand and Access” başlıklı sunumlar yapılmıştır.

13 Kasım 2025 tarihinde Fransa’da düzenlenen “Strengthening Retail Payment Security: Tackling Fraud to Safeguard Trust” konulu konferansına katılım sağlanmıştır. Ülke merkez bankaları, düzenleyici otoriteler, büyük ödeme kuruluşları ve teknoloji sağlayıcı temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşen konferansta, dijital ödemelerde artan dolandırıcılık vakaları üzerine sınır ötesi veri paylaşımı, doğrulama süreçleri, düzenleme değişiklikleri ve yapay zekâ tabanlı tespit mekanizmalarına ilişkin oturumlar düzenlenmiştir.

13-14 Kasım 2025 tarihlerinde Almatı’da düzenlenen “Orta Asya Fintek Zirvesi” etkinliğine katılım sağlanmıştır. Merkez bankalarının, özel sektör firmalarının ve kamu kuruluşlarının katılımıyla gerçekleşen etkinlikte, dijital para ve sınır ötesi ödemeler, Orta Asya fintek ekosistemi, ödeme araçlarının geleceği, finans sektöründeki dijital yenilikler ve yapay zekâ kullanımı konula- rında sunumlar gerçekleştirilmiştir.

EUROSTAT tarafından 20 Kasım 2025 tarihinde düzenlenen “Invitation to the virtual meeting of ITSS Working Group” toplantısına çevrim içi olarak katılım sağlanmıştır.

OECD tarafından 24-27 Kasım 2025 tarihleri arasında Paris’te düzenlenen “Meeting of the Working Party on Financial Statistics (WPFS)” ve “Conference on National Economic and Financial Accounts (CNEFA)” toplantılarına katılım sağlanarak “Macro-Economic Financial Trends” ve “Using Artificial Intelligence for Producing Statistics” konulu oturumlarda TCMB temsilcisi olarak oturum başkanlıkları yapılmıştır.

EUROSTAT tarafından 1-2 Aralık 2025 tarihlerinde Lüksemburg’da organize edilen “Annual Financial Accounts Expert Group” toplantısına katılım sağlanmıştır.

TCMB’nin üyesi olduğu Merkez Bankaları Kalpazanlığı Caydırma Grubu (CBCDG, Central Bank Counterfeit Deterrence Group) tarafından 3-4 Aralık 2025 tarihlerinde Basel/İsviçre’de düzenlenen 2025 Genel Kurul Toplantısına katılım sağlanmıştır. CBCDG Genel Kurul Toplantıları yılda bir kez yapılmakta ve bu toplantılarda üye ülkelerin Avrupa Banknot Konferansı delegasyon başkanları ile Avrupa Banknot Konferansı dışındaki diğer üye ülkelerin temsilcileri, CBCDG’nin faaliyetleri hakkında yönetim tarafından bilgilendirilerek gerekli kararlar alınmakta ve CBCDG bütçesi onaylanmaktadır.

EUROSTAT tarafından Şubat-Mayıs-Aralık 2025 aylarında düzenlenen “Balance of Payments Working Group” toplantılarına katılım sağlanarak uluslararası gelişmeler takip edilmiştir.

2.11.3 Merkez Bankaları ile İlişkiler

TCMB’nin dış ekonomik ilişkiler çerçevesinin temel unsurlarından biri paydaş merkez bankalarıyla yürütülen ikili iş birliği ilişkisidir. Etkin bir şekilde sürdürülen ikili ilişkiler aracılığı ile paydaş merkez bankalarıyla var olan bağların güçlendirilmesi ve yeni iş birliği kanallarının tesis edilmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmalarla TCMB’ye kurumsal katma değer sağlanması, paydaş merkez bankalarının kapasite gelişimine katkıda bulunulması, TCMB’nin uluslararası alandaki etkinliğinin ve görünürlüğünün artırılması ve merkez bankacılığı alanındaki küresel gelişmelerin yakından takip edilmesi hedeflenmektedir.

Merkez bankaları arasında teknik bilgi ve deneyim paylaşımını mümkün kılan teknik iş birliği faaliyetleri, bu amaçlara hizmet eden en etkin araçlardan biridir. Bu çerçevede, 2025 yılında TCMB ile 30 farklı merkez bankası arasında 68 teknik iş birliği faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Bu faaliyetlerin 51’i çevrim içi toplantı olarak yürütülürken 17’si çalışma ziyareti formatında düzenlenmiştir. Söz konusu teknik iş birliği faaliyetlerinde para politikası uygulamaları, makroihtiyati düzenlemeler, ödeme sistemleri, merkez bankası dijital parası, istatistikler ve sürdürülebilir ekonomi gibi merkez bankacılığı alanındaki çeşitli konu başlıkları ele alınmıştır.

Bunun yanı sıra, ağırlıklı olarak proje bazlı ihtiyaçlara yanıt veren ve tamamlayıcı nitelikteki yazılı bilgi paylaşım süreçleri, benimsenen bir diğer iş birliği yöntemi olmuştur. Bu doğrultuda, TCMB tarafından iletilen dokuz bilgi talebine paydaş merkez bankaları tarafından dönüş sağlanmıştır. Benzer şekilde paydaş merkez bankalarınca paylaşılan beş bilgi talebine ilişkin gerekli geri bildirimler sağlanarak ikili iş birliğinin ilerletilmesine katkı sunulmuştur.

Öte yandan imzalanan anlaşmalar aracılığıyla ikili ilişkilere kurumsal bir boyut kazandırılması ve mevcut eş güdüm ağının genişletilmesi amacı güdülmüştür. Bu çerçevede, Pakistan ve Gambiya Merkez Bankaları ile teknik iş birliği alanında mutabakat zabıtları imzalanmıştır. İlave olarak, Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası ile ödeme sistemleri ve yerel paralarla ticaret alanlarında ve Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankası ile Renminbi takas düzenlemelerinin tesisine ilişkin üç mutabakat zaptı imzalanmıştır.

Ayrıca, yerel para birimleri üzerinden gerçekleştirilen ikili ticaretin kolaylaştırılması, yatırımların teşvik edilmesi ve finansal iş birliğine destek sağlanması amacıyla Kazakistan Merkez Bankası ve Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası ile para takası (swap) anlaşması imzalanmış, Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankası ile var olan swap anlaşması yenilenmiştir.

Teknik seviyede sürdürülen iş birliği faaliyetleri, üst düzey ikili görüşmeler ile güçlendirilmiştir. Paydaş ülke merkez bankaları ve diplomatik misyon temsilcileri ile gerçekleştirilen görüşmelerde bölgesel ve küresel ekonomik gelişmeler değerlendirilmiş, başta muhatap merkez bankası ile kurumlar arası ilişkilerin ilerletilmesi olmak üzere çeşitli ekonomik ve finansal iş birliği olanakları ele alınmıştır.

Bu doğrultuda, 28-29 Eylül 2025 tarihlerinde düzenlenen 7. İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) Merkez Bankaları Forumu kapsamında Azerbaycan, Bangladeş, Endonezya, Gambiya, İran, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Libya, Lübnan, Maldivler, Nijerya, Özbekistan ve Tacikistan Merkez Bankaları ile üst düzey ikili görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

2.11.4 Uluslararası Çalışma Gruplarına Katılım

FSB, CPMI ve diğer ilgili uluslararası kuruluşlar ve standart belirleyici otoriteler tarafından oluşturulan Sınır Ötesi Ödemelerin İyileştirilmesine Dair Yol Haritası kapsamında kurulan Ödemelerin Geleceği Çalışma Grubu (Future of Payments Working Group, FoP) ve Sınır Ötesi Ödeme Hedefleri için Uygulama Yaklaşımı Geliştirilmesine ilişkin Hedef Veri Grubu (Target Data Group) faaliyetlerine katılım sağlanmıştır.

BIS Yenilik Ağı kapsamında Merkez Bankası Dijital Paraları çalışma grubu üyesi olarak yıl içerisinde yapılan çevrim içi toplantı- lara katılım sağlanmıştır.

2.11.5 Organizasyonlar

Uluslararası Organizasyonlar

Uluslararası kuruluş ve platformlarda ekonomi ve finans çevreleriyle bir araya gelinerek karşılıklı fikir alışverişinde bulunulmakta ve ülke pozisyonumuz çerçevesinde TCMB temsil edilmektedir. Bu kapsamda, katılım sağlanan başlıca toplantılar aşağıda yer almaktadır.

  • 24-25 Şubat, 11 Nisan, 14-15 Temmuz, 7-8 Ekim, 15-16 Aralık 2025 tarihlerinde G20 Maliye Bakan Yardımcıları ve Merkez Bankası Başkan Yardımcıları Toplantıları,
  • 26-27 Şubat, 23-24 Nisan, 17-18 Temmuz, 15-16 Ekim 2025 tarihlerinde G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantıları,
  • 10-14 Ocak, 28 Şubat-1 Mart, 11-12 Mayıs, 28-29 Haziran, 7-8 Eylül, 9-10 Kasım 2025 tarihlerinde İki Aylık BIS Toplantıları,
  • 17-18 Mart 2025 BIS Yıllık Yükselen Piyasalar Merkez Bankası Başkan Yardımcıları Toplantısı,
  • 30 Ekim-13 Kasım 2025 tarihleri arasında IMF Madde IV Toplantıları,
  • 14-18 Kasım 2025 IMF Mali Şeffaflık Değerlendirme Toplantıları,
  • 21-26 Nisan 2025 tarihleri arasında IMF-DB Grubu Bahar Toplantıları,
  • 22-24 Mayıs 2025 tarihleri arasında IMF-DB Grubu Ülke Grupları Toplantısı,
  • 13-18 Ekim 2025 tarihleri arasında IMF-DB Grubu Yıllık Toplantıları,
  • 28-29 Eylül 2025 tarihlerinde İİT-İSEDAK Merkez Bankaları Forumu Toplantısı,
  • 1-4 Kasım 2025 tarihlerinde İSEDAK Bakanlar Toplantısı,
  • 27 Haziran, 16 Eylül ve 12 Kasım 2025 tarihlerinde EBRD Toplantıları,
  • 19 Mart, 2 Temmuz, 14 Temmuz, 12 Eylül 2025 tarihlerinde ADB Toplantıları,
  • 27-28 Mayıs 2025 tarihlerinde TDT Üye Ülkeleri Merkez Bankaları Konseyi Toplantısı,
  • 8 Ocak 2025, 17-19 Şubat 2025 ve 10 Nisan 2025 tarihlerinde OECD-EDRC Türkiye 2024 Ekonomik İnceleme Raporu Toplantıları.

Ulusal ve Uluslararası Organizasyonlar

TCMB, diğer ülke merkez bankaları ile ulusal ve uluslararası kuruluşlarla, iş birliğinin geliştirilmesi ve Türkiye ekonomisinde gündem oluşturan konuların tartışılması amacıyla çeşitli toplantılar düzenlemiştir.

Organizasyonu İletişim Genel Müdürlüğü ve Protokol Müdürlüğünce gerçekleştirilen etkinlikler aşağıda yer almaktadır:

  • 7 Şubat 2025 tarihinde TCMB İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesinde “Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı I” düzenlenmiştir.
  • 7-8 Mayıs 2025 tarihlerinde İstanbul’da, dünyanın önde gelen ekonomi araştırma kuruluşlarından ABD Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (National Bureau of Economic Research-NBER) ile birlikte, “Gelişmekte Olan Piyasalarda Para Politikası” başlıklı konferans düzenlenmiştir.
  • 22 Mayıs 2025 tarihinde TCMB İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesinde “Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı II” düzenlenmiştir.
  • 23-24 Mayıs 2025 tarihlerinde İzmir’de, Dijital Türk Lirası İşbirliği Platformu teknoloji paydaşları ile “Dijital Türk Lirası İş Birliği Toplantısı” gerçekleştirilmiştir.
  • 14 Ağustos 2025 tarihinde TCMB İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesinde “Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı III” düzenlenmiştir.
  • 7 Kasım 2025 tarihinde TCMB İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesinde “Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı IV” düzenlenmiştir.
  • TCMB Başkanı Dr. Fatih Karahan ve Mısır Merkez Bankası Başkanı Hassan Abdalla’nın eş başkanlığında çalışmaları yürütülen “Finansal İstikrar Kurulu (FSB) Ortadoğu ve Kuzey Afrika (ODKA) Bölgesel Danışma Grubu Toplantısı”, 13 Kasım 2025 tarihinde TCMB ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirilmiştir.
  • 19-21 Kasım 2025 tarihleri arasında İstanbul’da, bankaların raporlama birimlerinde görev yapan personele yönelik olarak “Bankalar İstatistik Raporlama Sertifika Programı” düzenlenmiştir.
  • 20-21 Kasım 2025 tarihlerinde Ankara’da, Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğünün katılımıyla “Hazine İşlemleri Çalıştayı” düzenlenmiştir.
  • TCMB ev sahipliğinde, geleneksel olarak her yıl düzenlenmekte olan “Bankalararası Satranç Turnuvası”nın 17.’si, 13 Aralık 2025 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilmiştir.

Protokol Faaliyetleri

Mevcut iletişimi güçlendirmek amacıyla Başkanlık Makamı tarafından ağırlanan yerli ve yabancı heyetlerin ziyaretlerine dair düzenlenen ve yürütülen etkinlikler aşağıda yer almaktadır:

  • 15-16 Ocak 2025 tarihlerinde Birleşik Krallık, Londra’da gerçekleşen “Türkiye Equity and FICC Conference”,
  • 29-30 Ocak 2025 tarihlerinde Mısır, Sharm El-Sheik’te gerçekleşen “FSB RCG MENA Meeting”,
  • 16-17 Şubat 2025 tarihlerinde Suudi Arabistan, Al Ula’da gerçekleşen “Conference for Emerging Market Economies”,
  • 24 Şubat–1 Mart 2025 tarihleri arasında Güney Afrika Cumhuriyeti, Cape Town’da gerçekleşen “G20 Birinci Bakanlar ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı” ve “BIS Bimonthly Meeting”,
  • 12 Mart 2025 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri, New York’ta “Foreign Policy Association” tarafından düzenlenen etkinlik,
  • 1-5 Nisan 2025 tarihleri arasında gerçekleşen Amerika Birleşik Devletleri, New York Ziyareti,
  • 8-9 Nisan 2025 tarihlerinde Karadağ, Tivat’ta gerçekleşen “ESG Adria Summit 2025”,
  • 19-26 Nisan 2025 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri, New York’ta gerçekleşen Yatırımcı Toplantıları ve Washington, D.C.’de gerçekleşen “IMF ve WB 2025 Bahar Toplantıları”,
  • 11-18 Mayıs 2025 tarihleri arasında İsviçre, Basel’de gerçekleşen “BIS Bimonthly Meeting” ve “SNB-FRB-BIS High-Level Conference on Global Risk, Uncertainty, and Volatility” ve Amerika Birleşik Devletleri, New York’ta gerçekleşen Yatırımcı Toplantıları,
  • 26-28 Mayıs 2025 tarihleri arasında Kazakistan’da gerçekleşen “Program of the first meeting of the Council of Central (National) Banks of the Member States of the Organization of Turkic States”,
  • 1-4 Haziran 2025 tarihleri arasında Güney Kore, Seul’de gerçekleşen “2025 BOK Conference”,
  • 26-29 Haziran 2025 tarihleri arasında İsviçre, Basel’de gerçekleşen “BIS Bimonthly Meeting”,
  • 2 Temmuz 2025 tarihinde Rusya Federasyonu, St. Petersburg’da gerçekleşen “Financial Congress of the Bank of Russia”,
  • 7-13 Temmuz 2025 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri, Boston’da gerçekleşen “NBER Summer Institute 2025” ve Birleşik Krallık, Londra’da gerçekleşen Yatırımcı Toplantıları,
  • 14-18 Temmuz 2025 tarihleri arasında Güney Afrika Cumhuriyeti, Durban’da gerçekleşen “G20 Dördüncü Merkez Bankası Başkan Yardımcıları Toplantısı”,
  • 6-8 Eylül 2025 tarihleri arasında İsviçre, Basel’de gerçekleşen “BIS Bimonthly Meeting”,
  • 17-18 Eylül 2025 tarihlerinde Tunus’ta gerçekleşen “Rethinking Monetary and Financial Sector Policies Amid Heightened Uncertainty”,
  • 19-28 Eylül 2025 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri, New York’ta gerçekleşen “BM Genel Kurulu Yatırımcı Toplantısı” ve “Türkiye-ABD İş Konseyi, 17. Türkiye Yatırım Konferansı”,
  • 1-3 Ekim 2025 tarihleri arasında gerçekleşen Birleşik Arap Emirlikleri Ziyareti ve Hollanda, Amsterdam’da gerçekleşen “Farewell Symposium Klaas Knot”,
  • 13-18 Ekim 2025 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri, Washington, D.C.’de gerçekleşen “IMF ve WB 2025 Yıllık Toplantıları”,
  • 8-10 Kasım 2025 tarihleri arasında İsviçre, Basel’de gerçekleşen “BIS Bimonthly Meeting”,
  • 18-19 Kasım 2025 tarihlerinde Suudi Arabistan, Riyad’da gerçekleşen “FSB Plenary Meeting and EMDEs Forum”,
  • Yerli ve yabancı heyetlere yönelik olarak Başkanlık Makamının katılımıyla, kurum içi ve kurum dışı olmak üzere Ankara ve İstanbul’da yıl boyunca çeşitli programlar gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca, Sayın Başkan iş dünyası temsilcileriyle iletişimi güçlendirmek adına aşağıdaki illerimize çeşitli ziyaretlerde bulunmuş olup “Para Politikası ve Makroekonomik Görünüm” sunumlarını gerçekleştirmiştir:

  • 17 Ocak 2025 tarihinde Eskişehir,
  • 10-11 Şubat 2025 tarihlerinde Uşak ve Denizli,
  • 28-29 Temmuz 2025 tarihlerinde Kayseri,
  • 2 Eylül 2025 tarihinde Bursa,
  • 8 Ekim 2025 tarihinde Kocaeli

Kurum İçi Organizasyonlar ve İç İletişim Etkinlikleri

TCMB çalışanları arasındaki iletişimi güçlendirmek, kurum içi etkileşimi ve eş güdümü artırmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlenmiştir.

  • 2025 yılı içerisinde, TCMB birimlerinin faaliyet alanlarına dair çalıştayların düzenlenmesine devam edilmiş ve bu kapsamda İzmir’de 7 kurum içi çalıştay gerçekleştirilmiştir.
  • 2010-2019 yılları arasında düzenli olarak gerçekleştirilen “TCMB Kurum İçi Spor Turnuvaları” yeniden başlatılarak 11. Turnuva, 16-19 Mayıs 2025 tarihleri arasında İzmir’de düzenlenmiştir.
  • “TCMB Çalışanları ve Emeklileri Türk Sanat Müziği ve Türk Halk Müziği Koroları”nın konserleri 13 ve 18 Haziran 2025 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.
  • “TCMB İç İletişim Konferansları” başlatılarak ilk konferans 26-27 Haziran 2025 tarihlerinde, TCMB İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesinde gerçekleştirilmiştir.
  • 2025 Aile Yılı kapsamında; TCMB’nin tüm Birim ve Şube çalışanlarının aileleriyle birlikte katıldıkları “TCMB Aile Buluşmaları” etkinlikleri düzenlenmiştir.
  • 2025 yılında vefat eden TCMB Başkanlarından Dr. Rüşdü Saracoğlu ve Süreyya Serdengeçti ile Başkan Yardımcılarından Doç. Dr. Lutfi Hasan Ersel ve Dr. Ercan Kumcu’nun anılarına ithafen, TCMB kurum içi iletişim yayını olan Lira Dergisi’nin Sonbahar Sayısı, Anma Özel Sayısı olarak ekim ayında yerel ağda dijital olarak yayımlanmış ve TCMB İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesinde “Kurum İçi Anma Töreni” düzenlenmiştir.
  • İç iletişim uygulamaları kapsamında, kurum içi bilgi paylaşımı ve akademik etkileşimi artırmak amacıyla, “TCMB Açık Kürsü” etkinlikleri başlatılarak ilk etkinlik 2 Aralık 2025 tarihinde TCMB İstanbul Finans Merkezi Yerleşkesinde gerçekleştirilmiştir.
  • Kurum içi yerel ağ sitesinde, çalışanlar arasında iletişimi artırmaya yönelik yeni sayfalar devreye alınmıştır.

2.11.6 Avrupa Birliğine Uyum Çalışmaları

TCMB, Türkiye’nin Avrupa Birliğine (AB) katılım süreci çerçevesinde yürütülen AB müktesebatıyla uyum çalışmalarına kendi görev ve yetki alanına giren konular itibarıyla katkı sağlamaktadır. Bu çerçevede, T.C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı ile eş güdüm içinde çalışılarak, TCMB’nin sorumluluğunda bulunan müzakere fasıllarındaki gelişmeler düzenli olarak izlenmekte, değerlendirilmekte ve raporlanmaktadır.

Avrupa Birliğine üyelik süreci kapsamında, aday ve potansiyel aday ülkelerin AB içindeki ekonomik yönetişim süreçlerine uyum sağlaması beklenmektedir. Bu çerçevede, aday ve potansiyel aday ülkeler tarafından orta vadeli makroekonomik politikaları ve yapısal reformları içeren bir politika çerçevesi olan Ekonomik Reform Programları (ERP) hazırlanmaktadır. ERP’ler, her yıl düzenlenen Ekonomik ve Mali Diyalog toplantıları çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, 2025 yılında da Ekonomik ve Mali Diyalog toplantılarına TCMB tarafından katılım sağlanmıştır.

Ekonomik ve Mali Diyalog sürecindeki ilk basamak olan Ekonomik ve Mali Komite Uzmanlar Toplantısı 28 Nisan 2025 tarihinde Brüksel’de fiziki olarak gerçekleştirilmiştir. Bu toplantının devamı niteliğindeki Yüksek Düzeyli Memurlar Toplantısı ise 5 Mayıs 2025 tarihinde çevrim içi olarak organize edilmiştir. Toplantılar kapsamında aday ve potansiyel aday ülkeler3 tarafından hazırlanan ERP’ler değerlendirilirken, AB ile Batı Balkanlar ve Türkiye Arasında Ekonomik ve Mali Diyalog Toplantısı Taslak Ortak Sonuç Bildirgesi müzakere edilmiş ve nihai metin üzerinde mutabakata varılmıştır. TCMB, görev alanına giren hususlar itibarıyla Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası ile teknik müzakereleri sürdürmüş ve 13 Mayıs 2025 tarihinde düzenlenen ve bu sürecin son aşaması olan Ekonomik ve Mali Diyalog Bakanlar Toplantısında kabul edilen “Ortak Sonuç Bildirgesi”ne katkı vermiştir.

Bu süreçte ERP’nin istişare edilmesi amacıyla 4 Şubat 2025 tarihinde Avrupa Komisyonu yetkililileri ile 7 Şubat 2025 tarihinde ise Avrupa Merkez Bankası yetkilileri ile olmak üzere iki toplantı gerçekleştirilmiştir.

Bunların yanı sıra, Ekonomik ve Mali Diyalog sürecinde Avrupa Komisyonu tarafından yılda iki kere düzenlenen Aday Ülkeler Ekonomik Tahmin Toplantılarına katılım sağlanmış, görüşmelerde Türkiye’nin ekonomik ve mali görünümüne ilişkin öngörüler istişare edilmiştir. Bu çerçevede ilkbahar toplantısı 31 Mart 2025 tarihinde, sonbahar toplantısı ise 9 Ekim 2025 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilmiştir.

Son olarak, AB katılım sürecinde müktesebat uyumuna ilişkin gelişmelerin takip edilmesi amacıyla kurulan ve “Sermayenin Serbest Dolaşımı”, “Mali Hizmetler”, “Ekonomik ve Parasal Politika” ile “İstatistik” fasıllarında yürütülen çalışmaların ve mevzuat uyumunun değerlendirildiği 4 No’lu Ekonomik ve Parasal Konular, Sermaye Hareketleri ve İstatistik Alt Komitesi toplantısı 21 Ekim 2025 tarihinde hibrit formatta düzenlenmiştir.

3 Arnavutluk, Bosna Hersek, Gürcistan, Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya, Moldova, Sırbistan, Ukrayna, Türkiye

Yukarı