2.6 Emisyon İşlemleri

2025 yılına 645 milyar TL seviyesinde başlayan emisyon hacmi, yıl başından itibaren girdiği kademeli artış eğilimi ile Haziran ayında 946 milyar TL tutarla tarihinin en yüksek seviyesine ulaşmış ve yılı 864 milyar TL ile kapatmıştır (Grafik 2.6.1).

2025 yıl sonu itibarıyla emisyon hacminde yüzde 34, dolaşımdaki banknot sayısında ise yüzde 23 oranında artış gerçekleşmiştir. Son 10 yıllık dönemde yıl sonu itibarıyla emisyon hacmi yıllık ortalama yüzde 24, dolaşımdaki banknot sayısı ise yıllık ortalama yüzde 15 oranında artmıştır (Grafik 2.6.2).

31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla tedavülde 6,3 milyar adet banknot bulunmaktadır. 2025 yıl sonu itibarıyla emisyon hacminin kupür dağılımında, adet olarak en yüksek paya sahip olan kupürler sırasıyla 200 ve 100 Türk lirasıdır. Adet olarak en yüksek paya sahip iki kupürün (200 ve 100 Türk lirasının) toplam içindeki payı yüzde 73’tür. Tutar olarak da en yüksek paya sahip iki kupür olan 200 ve 100 Türk lirası banknotların toplam içindeki payları sırasıyla yüzde 86,9 ve yüzde 9,9 seviyesindedir.

2025 yılında, TCMB’nin hizmet verdiği 21 şube, 16 banknot deposu, 1 vezne merkezi ile TCMB adına banknot saklama ve işleme faaliyetlerinin gerçekleştirildiği 55 Merkezi Olmayan Nakit Yönetimi (MONY) deposunda toplam 3,7 trilyon Türk lirası tutarında tahsilat, 4 trilyon Türk lirası tutarında tediye olmak üzere toplam 7,7 trilyon Türk lirası tutarında işlem gerçekleştiril- miştir (Grafik 2.6.3).

Söz konusu dönemde, ülke genelinde toplam işlem hacminden en yüksek payı alan hizmet birimlerimiz sırasıyla yüzde 36,3 ile İstanbul Şubesi, yüzde 14,2 ile Ankara Şubesi ve yüzde 8,5 ile İzmir Şubesidir.

TCMB şubelerinin bulunmadığı illerde gerek banknot kalitesinin iyileştirilmesi gerekse piyasanın nakit ihtiyacının çeşitli kupürlerle zamanında karşılanabilmesi amacıyla 16 ilde faaliyette bulunan banknot depolarında 2025 yılında 426 milyar Türk lirası tutarında tahsilat, 497,5 milyar Türk lirası tutarında tediye işlemi gerçekleştirilmiştir. Diğer bir ifadeyle, TCMB’de gerçekleşen toplam işlem hacminin yüzde 11,9’u banknot depolarında gerçekleşmiştir.

2025 yılında Ankara’da 4, İstanbul ve Antalya’da 2’şer, İzmir ve Adana’da 1’er adet olmak üzere açılan 10 MONY deposuyla birlikte 2025 yıl sonu itibarıyla 55 adet MONY deposu faaliyettedir. MONY depoları 2025 yılı sonu itibarıyla ilgili ildeki toplam işlem hacminden İstanbul’da yüzde 54, Ankara’da yüzde 40, İzmir’de yüzde 32,8, Bursa’da yüzde 19,5, Adana’da yüzde 22,8 ve İzmit’te yüzde 6,5 pay almıştır. Uygulamanın, nakit işlem hacminin yüksek olduğu diğer illerimizde de yaygınlaştırılması yönünde çalışmalar devam etmektedir.

Son olarak, madeni para nakit yönetiminde verimliliğin arttırılması amacıyla PTT ve TCMB arasında imzalanan protokol kapsamında 2025 yılında Edirne ve Van’da Konsinye Madeni Para Deposu (KMPD) açılarak toplam 14 ilde 16 adet KMPD faaliyetlerine devam etmiştir. 2025 yılında ülke genelinde gerçekleşen toplam 1,4 milyar Türk lirası tutarındaki madeni para işlem hacminin yüzde 74,7’i söz konusu KMPD’ler tarafından gerçekleştirilmiştir.